Uw zonnepanelen leveren om 13.00 uur volop stroom, maar uw elektrische auto staat pas om 18.00 uur aan de laadpaal. Zonde, want juist op dat zonnige moment is uw eigen zonnestroom het voordeligst. Met dynamisch laden met zonnepanelen stemt u het laadvermogen af op wat uw panelen opwekken en wat uw woning op dat moment verbruikt. Zo laad u slimmer, zonder elke dag zelf de laadinstellingen te hoeven aanpassen.
Dat klinkt eenvoudig, maar de beste instelling hangt af van uw auto, meterkast, laadpaal en dagelijkse ritme. Een slimme laadpaal is daarom niet automatisch een laadpaal die puur op zonne-energie laadt. Hieronder leest u waar het verschil zit, wat u nodig heeft en welke keuze in uw situatie logisch is.
Wat is dynamisch laden met zonnepanelen?
Dynamisch laden betekent dat de laadpaal het laadvermogen automatisch verhoogt, verlaagt of tijdelijk pauzeert. Bij zonnepanelen kijkt het systeem daarbij naar de actuele opwek en naar het stroomverbruik in huis. Is er veel zonnestroom over? Dan krijgt uw auto meer laadvermogen. Zet iemand de oven, warmtepomp of inductiekookplaat aan? Dan kan de laadpaal terugschakelen.
Het doel is meestal niet om uitsluitend gratis te laden. Dat lukt alleen als de zon precies schijnt terwijl de auto thuis staat en de opbrengst hoog genoeg is. Het doel is vooral om zo veel mogelijk van uw eigen opgewekte stroom direct te gebruiken. U koopt dan minder stroom van het net en levert minder terug.
Dynamisch laden wordt vaak verward met load balancing. Load balancing bewaakt vooral de maximale capaciteit van uw huisaansluiting. Een laadpaal met load balancing voorkomt bijvoorbeeld dat de hoofdzekering overbelast raakt wanneer u tegelijk kookt, doucht en de auto laadt. Zonneladen voegt daar een extra laag aan toe: de laadpaal gebruikt meetgegevens om juist het beschikbare zonne-overschot te benutten.
Welke onderdelen heeft u nodig?
Een gewone 1-fase of 3-fase laadpaal kan uw auto veilig laden, maar reageert niet vanzelf op zonnestroom. Voor automatisch zonneladen heeft u een slimme laadoplossing nodig die uw energieverbruik kan meten en aansturen. In de praktijk bestaat die opstelling uit drie onderdelen: een geschikte laadpaal, een energiemeter of energiemanagementmodule en een app of online omgeving voor de instellingen.
De energiemeter wordt doorgaans in of bij de meterkast geplaatst. Die meet hoeveel stroom uw woning afneemt of teruglevert. De laadpaal krijgt deze informatie door en past het laadvermogen aan. Sommige systemen werken met een eigen meter van hetzelfde merk. Dat is vaak de meest voorspelbare keuze, omdat laadpaal, meter en app op elkaar zijn afgestemd.
Let ook op de communicatieverbinding. Afhankelijk van het merk gebeurt dat via wifi, ethernet, een datakabel of een draadloze verbinding. Een laadpaal die buiten hangt en slecht wifi-bereik heeft, kan zijn slimme functies minder betrouwbaar uitvoeren. Regel dit vooraf, niet pas wanneer de laadpaal al gemonteerd is.
1-fase of 3-fase: dit verandert aan zonneladen
De aansluiting bepaalt hoeveel vermogen uw auto maximaal kan opnemen. Een 1-fase laadpaal levert vaak tot 7,4 kW, terwijl een 3-fase laadpaal meestal 11 kW kan leveren en in sommige situaties 22 kW. Uw auto bepaalt uiteindelijk wat er daadwerkelijk binnenkomt. Een auto die maximaal 11 kW AC-laden ondersteunt, wordt niet sneller met een 22 kW-laadpaal.
Voor laden op zonne-overschot is vooral het minimale laadvermogen relevant. Veel elektrische auto's beginnen pas betrouwbaar te laden vanaf ongeveer 6 ampère. Op 1 fase is dat circa 1,4 kW. Op 3 fasen is de ondergrens ongeveer 4,1 kW als de auto op alle fasen moet laden. Op een bewolkte dag halen uw zonnepanelen dat overschot niet altijd.
Daar zit een belangrijk praktisch verschil. Met een 3-fase installatie kunt u op zonnige momenten heel snel laden, maar bij lage opbrengst kan 1-fase laden gunstiger zijn. Sommige slimme laadpalen kunnen automatisch tussen 1 en 3 fasen wisselen. Dat is handig, maar niet elke laadpaal en installatie ondersteunt dit. Controleer daarom altijd de productspecificaties én wat uw auto aankan.
Zo kiest u een laadmodus die bij u past
Slimme laadpalen bieden vaak meerdere laadmodi. De namen verschillen per merk, maar de werking komt meestal op hetzelfde neer. U kiest in de app hoe strikt de laadpaal moet vasthouden aan zonnestroom en hoe belangrijk het is dat de auto op een bepaald tijdstip vol is.
Bij een pure zonnemodus start of hervat de laadsessie alleen als er voldoende overschot van de panelen beschikbaar is. Dit geeft het hoogste aandeel eigen stroom, maar vraagt geduld. In de herfst en winter kan de auto uren stilstaan zonder noemenswaardige lading. Deze stand past vooral als uw auto overdag vaak thuis staat en u niet dagelijks een volledig accupakket nodig heeft.
Een gemengde modus is voor veel huishoudens praktischer. De laadpaal gebruikt eerst zonnestroom en vult zo nodig aan met netstroom. U kunt vaak een minimaal laadvermogen instellen, zodat de auto altijd blijft laden. Dat is prettig wanneer u de volgende ochtend vroeg weg moet, maar toch zo veel mogelijk eigen opbrengst wilt gebruiken.
De derde veelgebruikte optie is gepland laden. Daarbij geeft u bijvoorbeeld aan dat de auto om 07.00 uur een bepaald laadniveau moet hebben. Het systeem benut overdag de zon en vult later aan als dat nodig is. Heeft u een dynamisch energiecontract, dan kan gepland laden soms ook rekening houden met lage stroomprijzen. Zonneladen en laden op de goedkoopste uurprijs lopen niet altijd gelijk. Kies dus vooraf wat voor u zwaarder weegt: maximaal eigen verbruik, een volle accu op tijd, of de laagste totale laadkosten.
Wat gebeurt er als het weer omslaat?
De opbrengst van zonnepanelen kan binnen minuten veranderen. Wolken, schaduw van een dakkapel en het inschakelen van huishoudelijke apparaten zorgen voor schommelingen. Een goede slimme laadpaal reageert daarom niet op elke kleine piek of daling direct met starten en stoppen. Vaak zit er een vertraging of drempelwaarde in de instellingen.
Dat voorkomt onrustig schakelen, maar betekent ook dat u nooit elke watt zonnestroom perfect in de accu krijgt. Een klein beetje netafname of teruglevering is normaal. Probeer niet te sturen op nul watt op de energiemeter. Het gaat om een slimme, stabiele verdeling die past bij uw dagelijkse gebruik.
Uw auto speelt eveneens mee. Sommige modellen reageren snel op een aangepast laadvermogen, andere hebben meer tijd nodig om een sessie te starten. Ook kan de auto zelf een laadschema hebben ingesteld dat botst met de instellingen van de laadpaal. Gebruik bij voorkeur één plek als hoofdregeling. Laat de laadpaal sturen en zet onnodige laadschema's in de auto uit, of doe het precies andersom als u bewust het autoschema wilt gebruiken.
Let op de capaciteit van uw meterkast
Wie zonnepanelen heeft, denkt al snel aan de opbrengst op het dak. Toch begint een veilige laadopstelling in de meterkast. Laat controleren of uw hoofdaansluiting, groepenkast en kabeltraject geschikt zijn voor het gewenste laadvermogen. Bij 3-fase laden is een 3-fase aansluiting noodzakelijk. Een installateur kan beoordelen of er ruimte is voor een extra groep, aardlekbeveiliging en een energiemeter.
Load balancing blijft verstandig, ook wanneer u vooral zonnestroom wilt laden. Uw zonnepanelen kunnen veel opwekken, maar dat verandert niets aan de maximale belasting van uw aansluiting op momenten dat de opbrengst wegvalt. Met load balancing voorkomt u dat de laadpaal op een onhandig moment te veel vraagt van de meterkast.
Voor zakelijke rijders kan een MID-meter interessant zijn. Daarmee registreert u het laadverbruik nauwkeurig voor declaratie of vergoeding. Een MID-meter maakt zonneladen niet slimmer, maar helpt wel om laadkosten en verbruik netjes te administreren.
Welke laadpaal past bij uw situatie?
Kijk niet alleen naar het maximale aantal kilowatt. Bepaal eerst hoeveel kilometers u dagelijks rijdt, wanneer de auto thuis staat en welk laadvermogen uw auto ondersteunt. Rijdt u gemiddeld 40 kilometer per dag, dan is rustig laden op zonnige uren vaak al ruim voldoende. Rijdt u veel zakelijke kilometers of moet de auto iedere ochtend gegarandeerd vol zijn, kies dan voor een laadpaal met een sterke planning- en load balancingfunctie.
Een vaste laadpaal is voor de meeste huishoudens de comfortabele keuze. U hangt in, stelt de laadmodus in en de installatie doet de rest. Een mobiele thuislader kan interessant zijn als u flexibel wilt laden op verschillende locaties, maar biedt meestal minder uitgebreide mogelijkheden voor geïntegreerd zonneladen en energiemanagement.
Controleer verder of u een vaste kabel wilt of een socket. Met een vaste Type 2-kabel laadt u thuis snel en makkelijk. Een socket geeft meer flexibiliteit als u verschillende kabels gebruikt of de kabel liever opbergt. Het verschil zit vooral in gebruiksgemak, niet in de kwaliteit van het zonneladen.
Bij Megaspullen vindt u laadoplossingen voor 1-fase en 3-fase, met praktische keuzehulp voor uw auto en thuissituatie. Twijfelt u tussen een slimme laadpaal, de juiste meter of het benodigde laadvermogen? Kies dan niet op alleen de laagste aanschafprijs. Een oplossing die goed past bij uw meterkast en rijgedrag voorkomt achteraf gedoe en haalt meer uit uw zonnestroom.
De beste instelling is uiteindelijk de instelling waar u niet dagelijks naar hoeft om te kijken. Stel een vertrektijd in, houd een kleine marge voor slecht weer en laat uw laadpaal de zonnige uren benutten wanneer die zich aandienen.