Uw zonnepanelen leveren juist overdag stroom, terwijl uw elektrische auto vaak pas aan het einde van de middag voor de deur staat. Met een laadpaal met zonnepanelen slim laden brengt u die twee momenten beter bij elkaar. De laadpaal past het laadvermogen aan op uw actuele zonneproductie, uw huishoudelijk verbruik en eventueel uw energietarief. Zo gaat minder zonnestroom terug naar het net en laadt u vaker met energie van eigen dak.
Dat klinkt eenvoudig, maar de beste instelling hangt af van uw auto, meterkast, aansluiting en laadgedrag. Een slimme laadpaal is daarom geen standaard trucje dat voor ieder huishouden hetzelfde werkt. Wel is het een praktische manier om meer grip te krijgen op uw laadkosten.
Wat is slim laden met zonnepanelen?
Bij gewoon laden start de auto direct op het gekozen vermogen zodra u de stekker aansluit. Staat de laadpaal op 11 kW, dan kan hij tot 11 kW uit uw installatie vragen, ongeacht of de zon schijnt. Produceert uw dak op dat moment 3 kW en gebruikt uw woning 1 kW? Dan komt de resterende laadstroom gewoon uit het elektriciteitsnet.
Slim laden kijkt continu naar wat er gebeurt. Een energiemeter of load-balancingmeter meet hoeveel stroom uw woning afneemt of teruglevert. De laadpaal gebruikt die informatie om het laadvermogen op te voeren, te verlagen, tijdelijk te pauzeren of pas op een later moment te starten.
Het doel is meestal niet om elke laadbeurt voor 100 procent op zon uit te voeren. Dat is in Nederland, met wisselend weer en wisselende ritten, niet altijd realistisch. Het doel is om uw eigen zonnestroom zo goed mogelijk te benutten zonder dat uw hoofdzekering overbelast raakt of uw auto de volgende ochtend niet vol genoeg is.
Zo werkt een laadpaal met zonnepanelen slim laden
De basis is een laadpaal met slimme aansturing, internetverbinding of lokale energiemeting. Daarbij hoort meestal een meter in of bij de meterkast. Die meet de energiestroom bij de hoofdaansluiting. Ziet het systeem dat u zonnestroom teruglevert, dan kan de laadpaal dat beschikbare vermogen gebruiken voor uw auto.
Stel: uw zonnepanelen wekken 5 kW op. In huis gebruiken de warmtepomp, koelkast en andere apparaten samen 1,5 kW. Er blijft dan ongeveer 3,5 kW over. Een geschikte slimme laadpaal kan het laadvermogen rond die waarde instellen, binnen de technische grenzen van auto en laadpunt.
Daalt de opbrengst door een wolk, dan verlaagt de laadpaal het vermogen. Komt de zon terug, dan kan hij weer opschalen. Dit gebeurt automatisch. U hoeft dus niet telkens de laadkabel los te halen of in een app handmatig een nieuw vermogen te kiezen.
Het minimale laadvermogen bepaalt veel
Elke EV heeft een minimaal laadvermogen nodig om te kunnen laden. Vaak is dat 6 ampère per gebruikte fase. Bij 1-fase laden is dat ongeveer 1,4 kW. Bij 3-fase laden is het minimale vermogen ongeveer 4,1 kW. Dat verschil is belangrijk als u zo veel mogelijk op alleen zonne-overschot wilt laden.
Heeft u een 3-fase laadpaal en levert uw dak op een wisselvallige dag 2,5 kW overschot? Dan kan een vaste 3-fase-laadmodus te veel zijn. Sommige slimme laadpalen kunnen daarom tussen 1-fase en 3-fase schakelen, mits uw installatie en auto dit ondersteunen. Daarmee benut u ook een lagere zonne-opbrengst beter. Niet elke laadpaal biedt deze functie, dus controleer dit vooraf goed.
Zonne-overschot laden of laden op planning?
Zonne-overschot laden is aantrekkelijk wanneer uw auto overdag thuis staat. Denk aan thuiswerken, een tweede auto voor het gezin of een zakelijke auto die tussen afspraken door voor de deur staat. U gebruikt dan eerst de stroom die anders naar het net zou gaan.
Maar puur op overschot laden heeft ook een nadeel: de auto is niet altijd op tijd klaar. Vooral in de winter is de zonneproductie beperkt. Als u elke ochtend vroeg een lange rit maakt, is een vaste planning vaak verstandiger. U kunt bijvoorbeeld aangeven dat de auto voor 07.00 uur minimaal 80 procent geladen moet zijn. De laadpaal benut dan waar mogelijk de zon en vult zo nodig aan vanaf het net.
Bij een dynamisch energiecontract kan slim laden bovendien kijken naar goedkope uren. Dat kan financieel gunstiger zijn dan wachten op een kleine hoeveelheid zonnestroom, zeker als uw auto 's nachts thuis staat en de stroomprijs tijdelijk laag is. De beste keuze is dus afhankelijk van uw prioriteit: maximaal eigen verbruik, de laagste kosten of altijd voldoende actieradius.
Load balancing blijft onmisbaar
Zonnepanelen vervangen load balancing niet. Ook met veel eigen opwek kan de belasting in huis plotseling stijgen. De oven, inductiekookplaat, warmtepomp of wasdroger kan tegelijk vermogen vragen. Zonder slimme vermogensregeling kan een laadpaal de aansluiting dan onnodig zwaar belasten.
Load balancing meet het totale verbruik en past de laadstroom aan voordat uw hoofdzekering in de problemen komt. Bij een 1-fase aansluiting is dat extra relevant, maar ook bij 3-fase is het een verstandige keuze. Zeker bij een laadpaal van 11 kW of 22 kW voorkomt het verrassingen in de meterkast.
Let op: een 22 kW-laadpaal is alleen nuttig wanneer uw auto, netaansluiting en installatie dit vermogen aankunnen. Veel elektrische auto's laden thuis maximaal met 11 kW. Een 11 kW 3-fase laadpaal is voor veel huishoudens daarom de logische, betaalbare keuze.
Welke laadpaal past bij uw situatie?
Kijk niet alleen naar het aantal zonnepanelen of het maximale vermogen van de omvormer. De laadpaal moet vooral passen bij uw auto en elektrische installatie. Een Type 2-aansluiting is de standaard voor vrijwel alle moderne EV's en plug-in hybrides in Nederland, maar het laadvermogen verschilt per model.
Controleer voor uw keuze deze punten:
- Uw netaansluiting: 1-fase of 3-fase, plus de beschikbare hoofdzekering.
- Het maximale AC-laadvermogen van uw auto: bijvoorbeeld 3,7 kW, 7,4 kW, 11 kW of 22 kW.
- De gewenste functie: zonne-overschot laden, laadplanning, dynamische tarieven of een combinatie daarvan.
- De benodigde energiemeter en compatibiliteit met uw omvormer, slimme meter of bestaande domotica.
- Of een vaste kabel of een socket beter past bij uw parkeerplek en dagelijks gebruik.
Let op bij apps, meters en koppelingen
De term 'slim' betekent niet bij ieder merk precies hetzelfde. Sommige laadpalen regelen zonne-overschot lokaal met een aparte energiemeter. Andere werken via een app, cloudverbinding of koppeling met een energiebeheersysteem. Controleer daarom niet alleen of een laadpaal wifi heeft, maar ook welke functies daadwerkelijk inbegrepen zijn.
Vraag vooral na of de benodigde meter wordt meegeleverd, welke installatie vereist is en of de zonnefunctie werkt met uw huidige omvormer. Een laadpaal kan uitstekend zijn, maar zonder de juiste meting in de meterkast weet hij niet hoeveel stroom u teruglevert. Dan laadt hij wel slim volgens een planning, maar niet op basis van werkelijk zonne-overschot.
Ook een stabiele internetverbinding kan van belang zijn voor appbediening, updates en dynamische tarieven. Voor de basisveiligheid en load balancing zijn lokale metingen bij veel systemen belangrijker. Laat de installatie altijd beoordelen door een vakbekwame installateur, zeker als er aanpassingen in de groepenkast nodig zijn.
Meer uit uw zonnestroom halen zonder laadstress
Een slimme instelling begint met een realistische laadgrens. U hoeft de accu niet iedere dag tot 100 procent te laden als 60 of 80 procent genoeg is voor uw normale ritten. Daardoor krijgt de laadpaal meer ruimte om zonnige uren te gebruiken en beperkt u onnodig lang laden.
Houd ook rekening met uw vertrekuren. Wie om 08.00 uur vertrekt, heeft meer aan een combinatie van zonne-overschot en een eindtijd dan aan een instelling die uitsluitend op zon wacht. Wie meerdere dagen thuiswerkt, kan juist kiezen voor maximaal eigen verbruik en de auto rustig laten bijladen wanneer de productie piekt.
Kies dus niet alleen een laadpaal op basis van het hoogste aantal kilowatts. De beste oplossing is een laadpaal die veilig past bij uw aansluiting, prettig werkt met uw auto en genoeg slimme functies biedt voor hoe u werkelijk rijdt. Dan wordt zonnestroom geen technisch verhaal in de meterkast, maar gewoon een voordelige laadbeurt op uw eigen oprit.